Wydrukuj tę stronę
środa, 29 marzec 2017 12:14

Prawidłowe mierzenie temperatury

Temperatura ciała może wiele powiedzieć o tym, w jakim stanie jest organizm. Z jednej strony nagłe podniesienie temperatury może świadczyć o tym, że ciało jest atakowane przez wirusy i bakterie, więc musi się bronić, z drugiej jednak samo podniesienie się temperatury ciała jest procesem znacznie głębszym i wcale nie musi oznaczać nadchodzącej choroby.

Kiedy temperatura ciała wzrasta?

Prawidłowa temperatura ciała to taka, która waha się w granicach od 36,1 do 37 stopni. Choć za wzorcową temperaturę uznaje się tę o wartości 36,6 stopni Celsjusza, to warto jednak pamiętać, że standardowa temperatura każdej osoby może się nieco różnić. Na zmianę temperatury ciała wpływ ma kilka rzeczy. U kobiet są to przede wszystkim zmiany hormonalne. W fazie folikularnej (przed owulacją) temperatura zazwyczaj spada. Moment, w którym następuje owulacja i kilka dni po niej to czas, gdy temperatura wzrasta – wtedy może nawet pojawić się u kobiety stan podgorączkowy. Wraz z nadejściem miesiączki temperatura ciała ponownie powraca do niższej temperatury. Badanie temperatury u kobiet może być jedną z naturalnych metod antykoncepcji.

Temperatura ciała wzrasta po wysiłku fizycznym – ciało rozgrzewa się, a przy intensywnej aktywności temperatura może znacząco wzrosnąć. Z tego względu nie zaleca się wykonywania ćwiczeń w trakcie choroby, której towarzyszy gorączka -  aktywność fizyczna może niekorzystnie wpłynąć na gorączkę.

Temperatura ciała może również wzrosnąć przez czynniki chorobotwórcze. Gorączka może towarzyszyć zarówno przeziębieniu i nieżytowi nosa, jak i anginie oraz zapaleniu płuc. Dodatkowo przewlekle zwiększona temperatura może świadczyć o nadczynności tarczycy lub innym schorzeniu hormonalnym.

Kiedy temperatura ciała spada?

O hipotermii, czyli obniżeniu temperatury ciała mówi się wtedy, gdy spada ona poniżej 35 stopni Celsjusza. Hipotermia najczęściej wiążę się z wychłodzeniem organizmu związanym z czynnikami zewnętrznymi (nieadekwatny strój do pogody), ale zdarza się też, że jest efektem np. nieprawidłowej pracy tarczycy. Stałe odczuwanie zimna, znużenie i zmęczenie, a także niska temperatura ciała mogą być efektem niedoczynności tarczycy. W takim przypadku rozgrzanie organizmu pomoże tylko na chwilę, a nie jest rozwiązaniem na dłużej – bez leczenia nie da się przywrócić ciału normalnej temperatury.

Temperatura ciała spada także na skutek spożycia alkoholu. Choć napoje alkoholowe dają złudne uczucie rozgrzewania ciała, to jednak w rzeczywistości zmniejszają temperaturę. Pozorne ciepło może nawet zamienić się w poważne wychłodzenie organizmu (alkohol spożywany na mrozie przez osoby bezdomne często bywa dla nich zabójczy), dlatego nie zaleca się wykonywać mierzenia temperatury w stanie spożycia, ponieważ wynik nie będzie adekwatny do tego, jaką mamy temperaturę w rzeczywistości.

Jak i kiedy mierzyć temperaturę?

Kobiety, które mierzą temperaturę by kontrolować swój cykl, powinny to robić codziennie, o stałej porze. Temperaturę najlepiej mierzyć po wypoczynku, można to robić rano, po wstaniu z łóżka – wtedy jeszcze nie podejmujemy aktywności fizycznej, więc temperatura powinna być uregulowana.

Czym mierzyć temperaturę? Termometry rtęciowe, nazywane również termometrami szklanymi są coraz mniej popularne, ponieważ zawarta w ich wnętrzu rtęć jest szkodliwa dla zdrowia. Dopóki termometr się nie zbije, nie ma zagrożenia, ale jeśli zostanie uszkodzony, trzeba go natychmiast zutylizować. Dlaczego? Uwolniona rtęć może roznieść w powietrzu opary, które bezpośrednio oddziałują na płuca, a z czasem mogą też zacząć negatywnie oddziaływać na mózg i wątrobę.

Znacznie bezpieczniejsze w użytkowaniu są termometry elektroniczne. Termometr OMRON Gentle Temp 720 pozwala na bezdotykowe mierzenie temperatury z odległości maksymalnie 5 cm od skóry. Wystarczy trzymać termometr na wysokości czoła, a urządzenie w ciągu sekundy powinno zmierzyć temperaturę. Aby wynik nie był zakłamany, warto pamiętać o tym, by zawsze przechowywać sprzęt w temperaturze pokojowej. Dobrze jest również sprawdzać na bieżąco żywotność baterii. Nowa bateria termometru OMRON Gentle Temp 720 powinna wystarczyć na około 2500 pomiarów. Zaletą urządzenia jest także wbudowana pamięć wykonanych już pomiarów – termometr OMRON zapamiętuje 25 ostatnich pomiarów, dzięki czemu można porównywać wyniki na bieżąco. To przydatna funkcja zarówno dla kobiet, które chcą na bieżąco kontrolować temperaturę ciała, jak i dla osób chorych, które muszą  śledzić ewentualne postępy choroby.

Osoby, które preferują termometry elektroniczne dotykowe, powinny wypróbować termometr OMRON Flex Temp Smart. Urządzenie nadaje się do przeprowadzania badania temperatury w uchu, pod pachą i w odbytnicy. Omron Flex Temp Smart zawiera giętką końcówkę, dzięki której badanie jest komfortowe. Dodatkowym plusem jest wodoodporność urządzenia. Bezpośrednio po zakończeniu badania termometr można wyczyścić, używając bieżącej wody. Dezynfekcję można przeprowadzić także przy użyciu 70% etanolu. Badanie trwa od 10 do 25 sekund w zależności od tego, w jakim miejscu mierzymy temperaturę (odbytnica – 10 sekund, usta – 20 sekund, pacha – 25 sekund).  Najdokładniejszy wynik można uzyskać przy mierzeniu temperatury doodbytniczo, warto jednak pamiętać, że i tak zaleca się odjęcie 0,5 stopnia Celsjusza od wskazanego wyniku. Wszystkie odczyty zapisują się w pamięci urządzenia automatycznie.